Geschiedenis Gereformeerde Kerk Zwartebroek

Eeuwenlang gingen de bewoners van Zwartebroek en Terschuur lopend naar de Hervormde Dorpskerk in Voorthuizen. Elke zondag werden er hier twee kerkdiensten gehouden. Veel hadden ze ervoor over om Gods woord te horen. De zandpaden waren vaak slecht begaanbaar, en onderweg waren er nauwelijks plekken om te schuilen. De meeste gelovigen konden niet lezen en schrijven. Onderweg werden er psalmen gezongen. Vele generaties gelovigen liepen zondag tweemaal naar Voorthuizen om de kerkdiensten daar bij te wonen.

Als in 1813 Napoleon is verslagen, wordt Willem I aangewezen om het koningschap op zich te nemen. Vanaf 1815 wilde Koning Willem I, van het Koninkrijk der Nederlanden een moderne en verlichte eenheidstaat maken. Ook had hij een staatskerk voor ogen, zoals hij dat kende uit Engeland waar hij in ballingschap had gezeten. Zijn hervormingen op godsdienstig gebied, waaronder de Kerkorde in 1816, gaven tientallen jarenlang veel weerstand. De predikant van Voorhuizen, dr. mr. Willem van den Bergh, en zijn kerkenraad gaven mede aanzet tot de Doleantie, de landelijke gereformeerde afscheidingsbeweging in 1886. Ze wilden af, van een door de overheid opgelegde kerkstructuur en inhoud. Ze scheiden zich af van de Nederlandse Hervormde kerk. Vanaf 1890 gingen de gelovigen naar de Gereformeerde kerk aan het Bunckmanplein in Voorthuizen. Ook werd er vanaf 1887, voor de gelovigen in Zwartebroek, middagdiensten gehouden in de School met de Bijbel in Zwartebroek.

De wens om in Zwartebroek een zelfstandige kerkelijke gemeente te stichten was groot. Tijdens de bidstond voor het gewas in 1919, stelde ds. Van’t Sant de ambten in. De zelfstandige gemeente Geformeerde Kerk Zwartebroek telde 385 leden. Onderwijl begint men nu ook over een eigen kerkgebouw te praten. In 1920 wordt het huidig perceel grond aangekocht van het schoolbestuur voor de kerkbouw. Schoolhoofd Sjoerd Vellenga en Willem van den Born hebben zich bijzonder ingezet om gelden in te zamelen voor de kerkbouw. Mede dankzij de collecte opbrengsten uit Voorthuizen, Nijkerk, Barneveld en Friesland en een legaat, kon architect Bakker worden aangezocht en de bouw beginnen.

Op 12 maart 1925 is de eerste steen van de kerk gelegd door schoolhoofd Sjoerd Vellenga. Het kerkgebouw met toren is voorzien van een uurwerk. De toren verwijst naar ‘het hogere’.

De kerk is op 29 november 1925 in gebruik genomen. Voorganger was ds. Van ’t Sant.
Door de komst van het kerkgebouw met toren was Zwartebroek geen buurtschap meer, maar een dorp. In 1927 werd het orgel uit de Hervormde Kerk uit De lier aangekocht en werd toen in gebruik genomen. In de jaren ’60 is het kerkgebouw vergroot en uitgebreid, waardoor de oorspronkelijke kerkzaal is verdwenen. Van het oorspronkelijke kerkgebouw is alleen de toren met uurwerk en orgel bewaard gebleven. Sinds 2004 maakt de Gereformeerde Kerk Zwartebroek deel uit van de Protestantse Kerk Nederland.